Ontwerpen en werken met een beredeneerd aanbod

In kleutergroepen moeten kinderen kunnen spelen, zich spelend kunnen ontwikkelen en daarbij willen wij hen ook uitdagen tot leren. Veel scholen worden geconfronteerd met het feit dat ze wel goed werken met kinderen, maar dat er te weinig op papier staat over het aanbod dat ze kinderen geven. Leerkrachten zijn vaak gewend om vooral activiteitgericht te denken en werken met kinderen. Doelgericht en opbrengstgericht werken in kleutergroepen is een ontwikkelproces.

Een eerste stap is inzicht krijgen in de ontwikkelingsaspecten en leerdoelen die in de groepen 1 en 2 behaald kunnen / moeten worden. Deze dienen als rode draad, kapstok, waar het gehele activiteitenaanbod (dus ook spontane activiteiten), aan gerelateerd kan worden. Daartoe kunnen verschillende bronnen gehanteerd worden (o.a. de SLO doelen). Elke school zal vanuit eigen visie, plan en doelgroep accenten leggen. Een volgende stap is het plannen van de doelen over een heel schooljaar in verschillende periodes, afhankelijk van afspraken op schoolniveau. Daarna kan de stap gezet worden naar een meer gedifferentieerd aanbod, passend bij de onderwijsbehoeften van kinderen in de groep.

Het werken met een planmatig doelgericht beredeneerd aanbod versterkt de effecten van het onderwijs op de ontwikkeling en het leren van jonge kinderen, op voorwaarde dat dit een passend aanbod is. Hierbij kan de cyclus van opbrengst gericht werken gehanteerd worden.Door het samenstellen van een beredeneerd aanbod ontstaat een samenhang tussen de te bereiken doelen, de ontwikkelingsgegevens van kinderen en het onderwijsaanbod.

Dat betekent dat er bewust aandacht besteed wordt aan het verzamelen en interpreteren van ontwikkelingsgegevens van kinderen. Vervolgens worden deze omgezet in algemene en specifieke onderwijsbehoeften en deze worden in concrete en werkbare doelen omgezet.

Om dit werkbaar en praktisch te laten zijn, is een themaplanning met de doelen vanuit het beredeneerd aanbod het uitgangspunt. Hiervan kan het groepsplan een onderdeel worden als specifieke doelen en clusters van kinderen opgenomen worden.

Op deze manier wordt een themaplanning een echt werkdocument voor de leerkracht en vormt de leidraad tijdens de periode van het thema. De leerkracht kan aantonen vanuit welke doelen er gewerkt wordt, op welke manier er gedifferentieerd en geëvalueerd wordt en hoe er op ontwikkeling en doelen gereflecteerd wordt.

Ook als een basisschool gebruik maakt van een methode, zoals Schatkist of Kleuterplein, is het aan te raden om grip te krijgen op het beredeneerd aanbod, zodat de rode draad zichtbaar wordt. Net omdat leerkrachten én kinderen van flexibiliteit houden!

Voorafgaand aan een traject is het belangrijk te analyseren met het management, het team en de IB-er, welke elementen reeds aanwezig zijn en waar verbeterpunten liggen. Op basis van deze vragen en wensen kan een passend en inspirerend trajectvoorstel gemaakt worden.

Elementen kunnen zijn:

  • Werken vanuit een visie
  • Formuleren van een beredeneerd aanbod per ontwikkelingsaspect: – beginnende geletterdheid – mondelinge taal en woordenschat – rekenen / wiskunde: tellen en getalbegrip, meten, meetkunde – sociaal emotionele ontwikkeling
  • Formuleren van een passend beredeneerd aanbod, met gedifferentieerde doelen
  • Werken volgens de cyclus van opbrengsgericht werken met jonge kinderen
  • Werken met een goed georganiseerd klassenmanagement